Strojenie gitary basowej jest jedną z najważniejszych czynności podczas gry. Bas odpowiada za fundament brzmienia zespołu, dlatego nawet niewielkie rozstrojenie może być bardzo słyszalne. Prawidłowo nastrojony instrument zapewnia lepsze brzmienie, dokładniejszą intonację i większy komfort gry.
Gitara basowa może rozstrajać się podczas transportu, intensywnego grania albo wskutek zmian temperatury i wilgotności. Z tego powodu warto sprawdzać strój przed każdą próbą, nagraniem lub koncertem.
Standardowy strój gitary basowej
Najpopularniejsza gitara basowa posiada cztery struny strojone kwartami. Od najgrubszej do najcieńszej są to:
- E
- A
- D
- G
Jest to standardowy strój używany w większości gatunków muzycznych, od rocka i metalu po jazz czy funk.
W gitarach basowych pięciostrunowych dodatkowa najgrubsza struna najczęściej strojona jest do dźwięku B. Instrument sześciostrunowy posiada zwykle dodatkową wysoką strunę C.
Strojenie za pomocą tunera
Najwygodniejszą metodą strojenia basu jest użycie elektronicznego tunera. Wielu basistów korzysta z tunerów pedałowych, ponieważ dobrze współpracują z niskimi częstotliwościami i pozwalają szybko wyciszyć sygnał podczas strojenia.
Podczas strojenia należy zagrać pojedynczą pustą strunę i obserwować wskazania urządzenia. Tuner pokazuje aktualny dźwięk oraz informuje, czy struna jest za nisko czy za wysoko nastrojona.
Jeżeli dźwięk jest zbyt niski, należy dokręcić klucz i zwiększyć napięcie struny. Jeśli jest zbyt wysoki, trzeba delikatnie ją poluzować. Strojenie powinno odbywać się spokojnie i precyzyjnie.
Po nastrojeniu wszystkich strun warto jeszcze raz sprawdzić cały instrument. W gitarze basowej napięcie strun jest duże, dlatego regulacja jednej struny może minimalnie wpływać na pozostałe.
Strojenie na słuch
Doświadczeni basiści często stroją instrument bez użycia tunera. Najczęściej wykorzystuje się metodę porównywania dźwięków między strunami.
W standardowym stroju:
- piąty próg struny E odpowiada pustej strunie A,
- piąty próg struny A odpowiada pustej strunie D,
- piąty próg struny D odpowiada pustej strunie G.
Muzyk porównuje oba dźwięki i reguluje strój tak długo, aż zabrzmią identycznie.
Strojenie na słuch rozwija muzykalność i pomaga lepiej kontrolować instrument, jednak wymaga wprawy oraz dobrze rozwiniętego słuchu.
Strojenie nowych strun
Nowe struny basowe potrzebują czasu, aby ustabilizować napięcie. Po założeniu często szybko się rozstrajają, dlatego instrument wymaga kilkukrotnego dostrajania.
Po wymianie strun warto delikatnie je rozciągnąć ręką na całej długości gryfu. Następnie należy ponownie sprawdzić strój. Proces powtarza się do momentu, aż instrument zacznie stabilnie utrzymywać odpowiednie napięcie.
Grubsze struny basowe zwykle stabilizują się nieco dłużej niż struny w gitarze elektrycznej.
Dlaczego gitara basowa się rozstraja
Rozstrajanie basu jest naturalnym zjawiskiem i może mieć wiele przyczyn.
Najczęstsze powody to:
- zużyte struny,
- nowe struny,
- zmiany temperatury,
- intensywna gra,
- mocne uderzanie w struny,
- problemy z mostkiem lub kluczami,
- niewłaściwie założone struny.
Bas może również tracić strój podczas długiego transportu albo po nagłej zmianie warunków otoczenia.
Strojenia alternatywne
W wielu gatunkach muzycznych stosuje się alternatywne strojenia basu. Są one szczególnie popularne w cięższych odmianach rocka i metalu.
Popularne przykłady to:
- Drop D — D A D G,
- D Standard — D G C F,
- Drop C — C G C F,
- B Standard — B E A D.
Niższe stroje pozwalają uzyskać cięższe i głębsze brzmienie, ale często wymagają używania grubszych strun, aby zachować odpowiednie napięcie.
Znaczenie prawidłowej intonacji
Dobrze nastrojony bas powinien poprawnie brzmieć na całym gryfie. Jeżeli dźwięki na wyższych progach są fałszywe mimo poprawnego stroju pustych strun, problem może dotyczyć intonacji instrumentu.
Intonację reguluje się poprzez ustawienie menzury przy mostku. Prawidłowa regulacja sprawia, że instrument zachowuje czystość dźwięku zarówno przy graniu pojedynczych nut, jak i akordów.
Podsumowanie
Regularne strojenie gitary basowej jest niezbędne do uzyskania dobrego brzmienia i komfortowej gry. Najprostszym rozwiązaniem jest korzystanie z elektronicznego tunera, jednak rozwijanie słuchu muzycznego również ma bardzo duże znaczenie.
Dobrze nastrojony bas zapewnia stabilne brzmienie, lepszą współpracę z zespołem i większą precyzję podczas gry.